De ambitie is duidelijk: eigen warmte benutten, lokale regie houden en winsten teruggeven aan de inwoners in de vorm van een zo laag mogelijke energierekening.
Warmtenetten bieden de mogelijkheid om de regie lokaal te houden én de prijzen laag. Voor inwoners betekent dit een voorspelbare en betaalbare energierekening. De investeringskosten bij aanvang zijn lager, en ook de maatschappelijke kosten vallen gunstiger uit. Zo kan een flexibel energiesysteem ontstaan dat netcongestie voorkomt en vraag en aanbod beter in balans houdt.
Individuele warmtepompen leveren deze voordelen niet. En juist in het Friese landschap, met historische dorpen en steden, kan collectieve warmtelevering ook minder inpassingsproblemen geven. Daar worden wij warm van!
Gemakkelijk is dit natuurlijk niet. We zijn het niet gewend in Nederland. Warmtenetten hebben een ingewikkeld imago en roepen soms weerstand op. Toch willen we aan de Friezen uitleggen dat collectieve warmte voor veel woonkernen de beste optie is. Maar dat kan alleen als de betaalbaarheid en financierbaarheid op orde zijn.
Een gemeentelijk energiebedrijf of energiecoöperatie moet kunnen aanbellen met een geloofwaardig en aantrekkelijk aanbod. Alleen dan kan het echt gaan werken.
Een publiek warmtebedrijf kan de basis vormen voor een betrouwbare en betaalbare warmtevoorziening. Het model:
Maar: meerdere garantstellingen verstrekken is voor gemeenten op termijn niet haalbaar. Structurele nationale ondersteuning is daarom onmisbaar.
Op dit moment ontbreekt het aan langdurig landelijk beleid en instrumenten om warmtenetten grootschalig en betaalbaar uit te rollen, ook buiten de stad. Maar het kán wel. Dat laat de Deense ervaring zien. Mits goed georganiseerd, zijn collectieve warmtenetten daar de goedkoopste en meest robuuste optie voor duurzame warmte.
Daarom een Fries pleidooi aan Den Haag:
Warmtenetten worden nu financieel benadeeld, doordat de kosten van infrastructuur niet gelijk verdeeld zijn. Mensen met een warmtenetaansluiting betalen bijvoorbeeld mee aan kosten die veroorzaakt worden door warmtepompen. Dat is niet uit te leggen. Een gelijke doorbelasting van netkosten is nodig.
Gemeentelijke garantstellingen zijn op termijn financieel niet houdbaar. Daarom pleiten wij voor een structurele nationale garantstellingsregeling om investeringen in collectieve warmtevoorzieningen mogelijk te maken.
Aquathermie en restwarmte blijven vaak onbenut door gebrek aan beleid en een niet-passende SDE++-regeling. Er is beter instrumentarium nodig: meer onderzoek, betere regelgeving en financiële ondersteuning via subsidie of revolverende fondsen.
Er is behoefte aan toegespitste kennis, standaardaanpakken en technische ondersteuning voor kleine warmtenetten, zoals ook benoemd in het Warmtebod van de Warmtealliantie.
Netbeheerders beschikken over nauwkeurige data over energiegebruik van huishoudens. Die data mogen nu niet gedeeld worden met gemeenten, terwijl die kennis essentieel is voor een goede warmtetransitie.
Met bovenstaande maatregelen wordt het vinden van betaalbare financiering makkelijker. Robuuste businesscases zorgen voor onderlinge waarborgen, financieringszekerheid en meer draagvlak bij inwoners.
Met snelle duidelijkheid vanuit het Rijk, het ministerie en de Tweede Kamer over randvoorwaarden en financieringsmogelijkheden, kunnen Fryslân en de rest van Nederland direct aan de slag.
NL 
EN 
