Waar eerdere bezoeken vooral draaiden om inspiratie en kennismaking, stond dit bezoek volledig in het teken van verdieping. Met een inhoudelijk sterke en gevarieerde delegatie doken we samen de praktijk in van Deense warmtenetten: van Friese corporaties en warmteprojectontwikkelaars tot landelijke partijen als BNG Bank, de Waterschapsbank en het Nationaal
Juist die mix van perspectieven – van beleid en financiering tot uitvoering en beheer – zorgde voor waardevolle gesprekken. Want pas als al die schakels samenwerken, komt een betaalbare en duurzame warmtetransitie echt van de grond.
Tijdens bezoeken aan onder meer Næstved en Høje Taastrup spraken we met gemeenten, warmtebedrijven en woningcorporaties over de dagelijkse praktijk. Hoe plan je samen een toekomstbestendig warmtenet? Hoe regel je de governance? En hoe neem je bewoners hierin mee?
Een mooi voorbeeld: in Denemarken kunnen bewoners zelf kiezen hoe ze hun afleverset betalen. In één keer, gespreid in termijnen of via een abonnementsvorm. Zo’n keuze maakt een warmtenet meteen toegankelijker, ook voor huishoudens met minder financiële ruimte. Deze gesprekken zetten direct iets in gang. Binnen de Nederlandse groep klonk al de vraag: hoe kunnen we dit ook in Nederland toepassen?
De Denen laten zien dat dit geen theoretisch model is, maar een systeem dat al decennialang functioneert en zich continu blijft ontwikkelen. Met publieke regie, transparante besluitvorming en sterke lokale verankering. Warmtenetten zijn er geen losse projecten, maar maken deel uit van een langjarige, integrale visie op energie, ruimte en betaalbaarheid. En juist dat vergroot het vertrouwen van inwoners.
De technologie is belangrijk. Van thermal energy storage en afval-naar-energiecentrales tot grootschalige warmtepompen en nieuwe tracés in bestaande wijken. Maar minstens zo belangrijk zijn de manier van samenwerken en het eerlijk verdelen van kosten en baten.
De gesprekken binnen de Nederlandse delegatie zelf waren enorm leerzaam. Door samen te kijken, te vragen en te reflecteren, ontstond verdieping én gezamenlijke duiding. Wat kunnen we vertalen naar onze eigen context? Wat vraagt om aanpassing vanwege wet- en regelgeving? En welke rol kunnen publieke banken, corporaties en gemeenten daarin spelen? Door alle partners te betrekken die nodig zijn voor deze systeemverandering, leren we samen belangrijke lessen.
Zo nemen we niet slechts één of twee ingrediënten mee naar huis, maar kunnen we daadwerkelijk elementen vertalen naar de Nederlandse context.
Het bezoek werd georganiseerd door DBDH in samenwerking met gemeente Súdwest-Fryslân en Provinsje Fryslân. Grote dank aan de Deense partners voor hun openheid, en aan alle Nederlandse deelnemers voor hun scherpe vragen en constructieve bijdragen. Met Confidence II bouwen we verder aan wat misschien wel het belangrijkste fundament van de warmtetransitie is: vertrouwen.
[Dit artikel is onderdeel van Warm Fryslân, editie 4]